ایدز
ایدز سرنام عبارت (به انگلیسی: AIDS یا Acquired immune deficiency syndrome) به معنی نشانگان نقص ایمنی اکتسابی است. ایدز یک بیماری پیشرونده علاج نشدنی و قابل پیشگیری است، این بیماری حاصل تکثیر ویروسی به نام اچ آی وی در بدن میزبان است که باعث تخریب جدی دستگاه ایمنی بدن (معروف به نقص ایمنی یا کمبود ایمنی) انسان میگردد که خود زمینهساز بروز عفونتهای موسوم به فرصت طلب است که یک بدن سالم عموماً قادر به مبارزه با آنهاست و در نهایت پیشرفت همین عفونتها منجر به مرگ بیمار میگردد به طوری که بیماری سل عامل اصلی مرگ و میر در میان مبتلایان به ایدز در سراسر جهان است.
در سال۱۹۸۱ هشت مورد وخیم از ابتلا به بیماری کاپوسی سارکوما یکی از انواع خوشخیمتر سرطان که معمولاً در میان افراد سالمند شایع است، در میان مردان همجنسگرای نیویورک گزارش شد. تقریباً همزمان با این موارد، شمار مبتلایان به یک عفونت ریوی نادر در کالیفرنیا و نیویورک بالا رفت. با این که در آن زمان عامل شیوع ناگهانی این دو بیماری مشخص نشده بود، اما معمولاً از این دو واقعه پزشکی به عنوان آغاز ایدز یاد میکنند. در طی یک سال این بیماری بدون نام، گسترش زیادی داشت تا سرانجام در۱۹۸۲ آن را ایدز نامیدند.
از سال۱۹۸۸ به منظور افزایش بودجهها و همچنین برای بهبود آگاهی، آموزش و مبارزه با تبعیضها اول دسامبر هر سال (۱۰ آذر) به عنوان روز جهانی ایدز معین شدهاست و هر سال برای این روز شعاری نیز در نظر گرفته میشود.
ایدز معضلی پزشکی-بهداشتی است که ابعاد اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی آن بسیار گسترده است. در سال۱۹۹۶ سازمان ملل متحد ایدز را نه تنها به عنوان یک مشکل سلامتی مورد توجه قرار داد بلکه آن را یک مسئله بر سر راه پیشرفت بشری برشمرد. همچنین در سند استراتژی امنیت ملی ایالات متحده آمریکا (۲۰۰۲) این کشور خود را متعهد به هدایت جهان برای کاهش تلفات هولناک اچ.آی.وی/ایدز دانسته است. بیش از ۹۰ درصد موارد آلودگی مربوط به کشورهای جهان سوم و در حال توسعه است. ایدز در حال حاضر چهارمین علت مرگ و میر بشر است که پیش بینی میشود تا سال ۲۰۱۰ مقام اول را از آن خود نماید.
یک ویروس به نام اچ آی وی عامل بروز بیماری ایدز است. هر فرد دچار اچ آی وی الزاما مبتلا به ایدز نیست بلکه اگر برخی تظاهرات بالینی را بروز دهد مشخص میشود به ایدز مبتلا شدهاست. تنها نیمی از افراد آلوده به اچ آی وی در طی ۱۰ سال به مرحله ایدز مبتلا میشوند. این زمان در افراد مختلف متفاوت است و به وضعیت سلامتی و عادات فردی افراد بستگی دارد، امروزه برخی داروها نیز به کنترل این روند کمک میکنند
نزدیک نیمی از کسانیکه تازه به اچ آی وی آلوده میشوند در دو تا چهار هفته به نشانههایی همانند آنفولانزا دچار میشوند. این نشانهها دربرگیرنده تب، خستگی، ناراحتی پوستی، درد مفصل، سردرد و تورم در غدد لنفاوی است. البته چون این نشانهها در بیماریهای بسیاری دیده میشوند اگر بیمار به پزشک درباره رفتارهای پرخطر پیشین خود چیزی نگوید، میشود از تشخیص اچ.آی.وی غفلت شود.راش پوستی به صورت ماکولوپاپولربوده کوتاه مدت استو بیشتر صورت و قفسه سینه را گرفتار می کند . مننژیت اسپتیک خودمحدودشونده نیز در 10 تا 20 درصد بیماران رخ می دهد . در این مرحله خطر انتقال بالا است .
نشانههای ایدز اصولاً نشانههایی هستند که اشخاصی که سیستم ایمنی سالم دارند، دارای آنها نمیباشند. بیشتر نشانههای ایدز زمان بروز عفونتهای عارضشونده از باکتری، ویروس، قارچ و انگلهایی به وجود میآیند ، و معمولاً به آسانی مهار میشوند، پدیدار میشوند. آسیبهای فرصتطلبانهٔ HIV در کسانی معمول هستند که ایدز دارند.
تعریف سازمان جهانی بهداشت برای ایدز:
علایم ماژوز: کاهش وزن بیشتر از ده درصد وزن بدن اسهال مزمن برای بیشتر از یک ماه تب طولانی تر از یک ماه ( مداوم یا متناوب )
علایم مینور: سرفه مداوم بیش از یک ماه درماتیت خارش دار ژنرالیزه سابقه هرپس زوستر کاندیدیاز دهانی حلقی عفونت تب خالی منتشر یا مزمن پیشرونده لنفادنوپاتی ژنرالیزه وجود دو علامتاز علائم ماژور ویک علامت مینور نشانگر بیماری ایدز می باشد . وجود سارکوم کاپوزی یا مننژیت کریپتوکوکی برای تشخیص ایدز کفایت می کند .
در برخی از افراد دچار اچ.آی.وی سالها بطول میکشد تا مرحله ایدز ظاهر شود (بسته به راه سرایت، شمار ویروس وارد شده، چگونگی دستگاه ایمنی و تغذیه فرد و ....) و در این مدت آنها احساس سلامت کرده و هیچ نشانهها آشکاری از حضور این ویروس ندارند. نزدیک ۹۰ درصد مبتلایان به اچ.آی.وی حتی خودشان نمیدانند که به این ویروس دچار هستند. بنابراین نظرهایی از قبیل جداکردن کسانیکه با اچ.آی.وی/ایدز زندگی میکنند از جامعه و قرنطینه ایشان نشدنی، غیرمنطقی و غیر انسانی است.

